Oorlogse aantekeningen over mijn opa

Vorige week ontving ik van de International Tracing Service (ITS) verschillende documenten over de broer van mijn ene oma en de broer van mijn andere oma. Beide keren werd ik behoorlijk teleurgesteld. Ik dacht veel meer te weten te komen. “Verwacht er maar niet te veel van”, zei mijn moeder daarom over de documenten met betrekking tot haar vader.

Toen ik gisterochtend aan het ontbijt zat, ontving ik weer een mail van de ITS. Dit keer stond er ‘Mr Leo Leen Leendert KROONEN, born in Dordrecht on 08.10.1922’ in het onderwerp. Ik schrok, want ik keek vanzelfsprekend het meest uit naar het dossier over mijn opa.

Terwijl ik het bestand opende, spookten de woorden van mijn moeder door mijn hoofd. Niet veel later rolden de tranen over mijn wangen. Wat ik las kwam veel harder binnen dat ik op voorhand had gedacht, ineens kwam de Tweede Wereldoorlog wel erg dichtbij.

Meteen op de eerste scan viel het volgende te lezen:

25.2.43 K. traf Vorbereitungen um heimlich seinen Arbeitsplatz zu verlassen. Er wurde vom 19.2 bis 22.2.1943 in Schutzhaft genommen. Kroonen wurde gewarnt.

12.8.43 K. ist von seinem Heimaturlaub nicht zurückgekehrt. Örtliche Fahndungsmassnahmen sind eingeleitet.

7.4.44 Steht im Verdacht sich undiszipliniert verhalten zu haben.

Dit betekent zoveel als:

Kroonen trof voorbereidingen om stiekem zijn werkplaats te verlaten. Hij werd van 19.2 tot 22.2.1943 in bewaring gesteld. Kroonen was gewaarschuwd.

Kroonen keerde niet terug van zijn thuisverlof. Lokale zoekacties zijn gestart.

Wordt ervan verdacht zich ongedisciplineerd te gedragen.

Waarom de tranen over mijn wangen rolden? Inderdaad, heel gruwelijk zijn de beschrijvingen niet. Veel te veel mensen zijn gemarteld tot hun lichaam en geest het begaven. Mijn opa heeft in dat opzicht geluk gehad. Maar ineens dacht ik aan de angsten die mijn opa moet hebben doorstaan. En ik voelde trots, trots omdat hij weigerde voor de nazi’s te werken.

Hoewel mijn opa nooit lelijk sprak over welke groep dan ook, wist ik natuurlijk wel dat hij niets van het nazisme moest hebben. Ik wist dat hij even ondergedoken heeft gezeten en dat hij — toen hij dwangarbeid verrichtte — met opzet zijn hand verwondde om zo arbeidsongeschikt te raken. Dat laatste wist een medewerker van het Oorlogsarchief me al te vertellen. Maar om het nu zwart op wit te hebben staan dat mijn opa inderdaad weigerde te werken voor de nazi’s en ondergedoken heeft gezeten, is behoorlijk heftig.

Ik zet even wat data op een rij.

29.10.1942 — 02.04.1943 verblijft in Wiesbaden
14.01.1943 — 04.02.1943 in behandeling om kwetsuur aan hand
13.02.1943 staat in het Dagblad van Rotterdam als winnaar van een damspel
18.02.1943 staat in de Dordrechtsche Courant als winnaar van een damspel
19.02.1943 — 22.02.1943 wordt in bewaring genomen
25.02.1943 probeert stiekem de werkplaats te verlaten
03.04.1943 staat in het Dagblad van Rotterdam als winnaar van een damspel
07.04.1943 staat in de Dordrechtsche Courant als winnaar van een damspel
12.08.1943 komt niet terug van verlof, zit mogelijk ondergedoken
07.04.1944 gedraagt zich ongedisciplineerd
07.10.1944 — 13.10.1944 verblijft in een ‘krankenanstalten’, een ziekenhuis dus
15.07.1942 — 28.03.1945 verblijft in de gemeente Wiesbaden

Ik ben blij dat de ITS me maar liefst 10 pagina’s aan informatie heeft gestuurd, want op deze manier wordt de puzzel steeds completer.

Ik ben ontdaan, maar ook zeker voldaan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *