‘Een voertuig tot woning bezigen’

Vanzelfsprekend was ik nieuwsgierig of mijn andere betovergrootvader, Cornelis Hartogs, ook in de gevangenis gezeten heeft, want ook hij kwam — net als boef Embertus — uit Noord-Brabant. En jawel hoor, 8 x bingo! Om één reden moest ik gniffelen: ‘wateren op straat’. Ik neem aan dat men hier wildplassen mee bedoelde. Minder grappig vond ik het woord ‘zwervende’ drie kolommen links ervan.

Ik wist dat Cornelis scharenslijper en foorkramer was, maar volgens de gevangenisregisters was hij echter koopman en — jawel, het staat er écht — muzikant! Wie had ooit gedacht dat deze registers me zó blij zouden maken?

Daarnaast stelt het me gerust dat Cornelis voornamelijk vastzat, omdat hij simpelweg een woonwagenbewoner was. Zo’n enorme boef was hij dus helemaal niet. Maar blijkbaar mocht dit niet in die tijd. Of mocht het alleen op bepaalde plekken in de stad? En waar was zijn vrouw Johanna van de Ven eigenlijk? Blijkbaar leefden ze niet (altijd) samen, want over haar is in deze registers niets te vinden.

Ook vond ik het ontroerend om op de plek van de handtekening ‘kan niet schrijven’ te zien staan. Cornelis was dus analfabeet. Want: ‘Lager onderwijs genoten: Neen’.

Maar goed, even alle registers op een rij:
— 17 tot en met 18 augustus 1915 / 44 jaar / ‘In Limburg op een weg een tot verblijf van menschen dienend voertuig had geplaatst’ / bron
— 18 tot en met 19 augustus 1915 / 44 jaar / ‘In Limburg op de wegen een tot verblijf van menschen dienend stilstaand voertuig plaatsen’ / bron
— 12 tot en met 16 januari 1916 / 45 jaar / dronkenschap + ‘wateren op straat’ / bron
— 16 tot en met 18 januari 1916 / 45 jaar / dronkenschap / bron
— 21 tot en met 24 januari 1916 / 45 jaar / ‘Het laten verblijven van een woonwagen’ / bron
— 15 tot en met 17 april 1916 / 45 jaar / ‘Een voertuig tot woning bezigen’ / bron
— 27 tot en met 29 maart 1917 / 46 jaar / ‘Met een woonwagen verblijven’ / bron
— 3 tot en met 5 april 1917 / 46 jaar / ‘Laten lopen van vee’ / bron
(Kanttekening: Er is gesjoemeld met de geboortedatum van Cornelis, want: 06-10-1870 / 06-11-1870 / 06-10-1872 — Het is echter vrijwel zeker dat het om dezelfde Cornelis Hartogs gaat)

Naast Cornelis zat ook zijn vader in de gevangenis en wel in 1858 wegens ‘jagt en visscherij’ (bron) en in 1888 wegens ‘openbare dronkenschap’ (bron). Zijn grootvader zat eveneens meermaals in de gevangenis. Twee keer in 1856 (bron, bron) en één keer in 1862 (bron), alle keren wegens ‘bedelarij’. Wat ontzettend sneu, hartverscheurend!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *